بیماری لوسمی چیست – درمان بیماری لوسمی + علائم بیماری لوسمی

بیماری لوسمی چیست

سرطان خون یکی از بیماری های سخت و شایع در بین مردم است، متاسفانه این بیماری دیر خودش را نشان می دهد و این باعث سخت شدن درمان می شود، ولی اگر در مراحل ابتدایی این بیماری تشخیص داده شود خیلی بهتر می توان درمانش کرد . لوسمی یک نوع سرطان خون و مغز استخوان بدخیم است که موجب تولید غیر طبیعی سلولهای خونی می‌شود. به محض اینکه سلولهای خونی ناسالم از سلولهای سالم بیشتر می‌شوند، عملکرد خون شروع به وقفه می‌کند و شما ممکن است علائم جسمی آن را متوجه شوید. اگر دچار یک نوع لوسمی که به عنوان لوسمی حاد شده باشید، این بیماری به سرعت بدتر می‌شود و اگر دچار بیماریلوسمی مزمن شوید، روند این بیماری به کندی پیش می‌رود و به مرور زمان بدتر می‌شود. صرفنظر از اینکه چه نوع لوسمی دارید، اگر متوجه شدید که مجموعه‌ای از این علائم پنهان در زمینه لوسمی در شما وجود دارد باید به مسئول سلامت و مراقبت‌های بهداشتی خود برای ارزیابی و بررسی علائم مراجعه کنید.

سرطان زایی لوسمی

بیماری لوسمی یک فرآیند پویا است که توسط متغیرهای ناشناخته و مستقل متعددی موجب تغییرات مولکولی یاخته شده و منجر به تداخل در سیستم تکثیر یاخته های مغز استخوان می‌شود. عامل مستعد و پیشتاز در تظاهر لوسمی مانند هر سرطان دیگری به هم خوردن نظم تقسیم یاخته ‌ای است. تحقیقات آماری و بالینی روند بدخیمی بیماری لوسمی را به این عوامل ارتباط می دهند:

  • لوسمی در مردان بیشتر تظاهر می کند
  • سابقه قبلی ابتلا به برخی از بیماری های خونی و یا سابقه قبلی به سرطان
  • عوامل ژنتیکی و استعداد میزبان: عوامل ژنتیکی از جمله نقایصی در کروموزوم‌ها و انتقال ژن معیوب
  • افرادی که در معرض تابش اشعه های یونیزه و یا هسته ای و سرطانزا قرار گرفته اند
  • اعتیاد به دخانیات
  • آلاینده های موجود در هوای محیط زیست و محل کار- ( مواد یونیزه ، مواد صنعتی و شیمیایی سمی مانند بنزین ومشتقات آن)
  • نارسایی مکانیسم ایمنی طبیعی بدن
  • در میان بزرگسالان، استعداد ابتلا به لوسمی با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد. افراد بالای ۵۵ سال باید بیشتر مراقب علائم هشدار دهنده این بیماری باشند.

owj seda

علائم بیماری لوسمی

ضعف و خستگی

به گفته مارک لوئیس پزشک متخصص و مدیر برنامه لوسمی در مرکز سرطان جان هاپکینز، ضعف و خستگی معمول‌ترین علائم همه نوع بیماری لوسمی است. این علائم اغلب به دلیل کم خونی (کمبود گلبول‌های قرمز خون) به وجود می‌آیند که تنها خستگی جسمی ایجاد می‌کند. در هر دو مورد بیماری لوسمی حاد و  مزمن، شما ممکن است طیفی از خستگی خفیف تا ضعف شدید جسمی را تجربه کنید اما در همه این موارد، علائم به مرور زمان بدتر می‌شود. دکتر لوئیس می‌گوید: مشکل این است که این علامت به صورت آرام و خزنده روی افراد اثر می‌گذارد.

کوتاه شدن نفس

همچنان که بیماران خسته و ضعیف می‌شوند، ممکن است ضعف تنفسی ناشی از کم خونی یا در موارد بسیار نادر توده‌هایی در قفسه سینه را تجربه کنند. دکتر لوئیس می‌گوید: آنها نفس نفس می‌زنند، زود از نفس می‌افتند. راه رفتن در اتاق هم ممکن است دشوار باشد. کوتاه شدن نفس  همچنین می‌تواند یکی از علائم سرطان ریه باشد.

کبودی بیش از حد یا خود به خود

طبق نظر دکتر پاملا کریلی دو، رئیس بخش انکولوژی مرکز درمانی سرطان آمریکا، کبودی‌های ناشناخته بدون هیچ گونه ضایعات فیزیکی ممکن است نشانه‌ای از بیماری لوسمی باشد. دکتر لوئیس توضیح می‌دهد که کبودی غیر عادی ناشی از کمبود پلاکت‌ها یا مشکلات لخته شدن خون است. وی می‌گوید: شما به طور خود به خودی کبود می‌شوید، ظاهرا بدون اینکه هیچ کاری بکنید این امر صورت می‌گیرد. این کبودی می‌تواند در هر کجا باشد اما معمولا در اندام‌هایی مثل پاها یا بازوها به وجود می‌آید.

خونریزی غیر عادی

همچون کبودی، خونریزی غیر عادی بینی، یا خونریزی در لثه‌ها، روده‌ها، ریه‌ها یا سر ممکن است یکی از علائم کمبود پلاکت و مشکلات لخته شدن باشد که می‌تواند فرم‌های حاد لوسمی را نشان دهد.

پتشیا (لکه‌های قرمز کوچک زیر پوست ناشی از خونریزی)

مثل کسی که نقطه‌های قرمز رنگ کوچکی را با یک خودنویس یا خودکار ایجاد کند، این لکه‌ها ایجاد می‌شوند. این لکه‌ها که شما ممکن است به خاطر اندازه کوچک، بدون درد بودن و قرار گرفتن در اندام‌های پایین به آنها توجه نکنید، نشان دهنده کم بودن تعداد پلاکت‌هاست. معمولا در اطراف مچ پا یافت می‌شود زیرا نیروی جاذبه منجر به انباشت سیالات در قسمتهای پایین پا در طول روز می‌شود.

لثه‌های متورم و بزرگ

اگر چه افزایش در سایز لثه‌ها که به عنوان هیپرپلازی لثه هم شناخته می‌شود، معمولا فقط در تعداد کمی از بیماران لوسمی حاد به وجود می‌آید، یکی از واضح‌ترین علائم بیماری لوسمی است. اگر شما یک بیمار با لوسمی دارید، باید همیشه به دهان وی نگاه کنید که ببینید آیا  لثه بیمار بزرگتر شده است یا نه.  لثه ممکن است متورم به نظر بیاید و  تقریبا همیشه یک حالت تنگی عجیب را در دهانتان احساس می‌کنید.

احساس سیری یا نفخ

یکی از علائم انواع بیماری لوسمی مزمن و حاد، طحال بزرگ است که ممکن است سبب از دست رفتن اشتها شود.ممکن است دارای مشکلی باشید که «سیری زودرس» نامیده می‌شود. وی گفت: بیماران مقدار کمی غذای می‌خورند اما به سرعت احساس سیری می‌کنند که به دلیل فشار طحال بر معده است.

ناراحتی یا درد شکم در قسمت فوقانی چپ

بزرگ شدن طحال بر اثر لوسمی، گاهی اوقات منجر به ناراحتی شکمی یا حتی درد شدید می‌شود.چند هفته پیش بیماری با لوسمی مزمن به مراحعه کرد، بخشی از طحال وی بر اثر بزرگ شدن از بین رفته بود. این مشکل صدمه زننده است. وی درد شدیدی در ناحیه شکم داشت. به دلیل اینکه طحال در یک چهارم چپ فوقانی شکم قرار دارد، نارحتی معمولا در آن ناحیه رخ می‌دهد.

تب یا لرز

تب یا لرز جزو معمول‌ترین علائم بیماری لوسمی نیستند اما معمولا فقط در یک چهارم موارد لوسمی حاد رخ داده و در لوسمی مزمن هرگز به وجود نمی‌آید. در اغلب موارد، تکرار تب‌های با درجه پایین نشان دهنده ضعف و عفونت در سسیتم ایمنی است که همچنین ممکن است مربوط به لوسمی باشد.

تعریق شبانه

تعریق شبانه اغلب به علت عفونت‌هایی است که ممکن است به لوسمی مرتبط باشند.  نه تنها خودتان خیس می‌شوید بلکه حتی ملحفه‌ها هم خیس می‌شوند. چیزهایی از این دست باید مورد بررسی قرار گیرند.

سردرد نبضی

سردرد نبضی اگر چه معمول نیست ممکن است یکی از علائم لوسمی مربوط به کم خونی یا یک مورد تهدید کننده خونریزی در سر باشد.

رنگ پریدگی شدید

همچون سردرد، خستگی و کوتاهی نفس، رنگ پریدگی غیر معمول ممکن است نشانه کم خونی در بیماران با لوسمی حاد و برخی از بیماران با لوسمی مزمن باشد. اگر بیمار خیلی رنگ پریده به نظر می‌رسد، نشان دهنده این است که در حال حاضر بیماری بسیار پیشرفته شده و شخص بسیار بیمار است. این بیماران تقریبا همیشه خسته هستند. اگر سطح گلبول‌های قرمز شخص خیلی کم باشد حتی هنگام راه رفتن در اتاق هم احساس خستگی و بی حالی می‌کند.

درد استخوان

درد در استخوان نسبتا غیر معمول است اما اغلب علامت مشخصه هر دو نوع لوسمی مزمن و حاد است. سلول‌های بدخیم در داخل استخوان ساخته می‌شوند، بنابراین اگر هر چیزی از احساس درد ملایم تا درد شدید در استخوانها را احساس کردید، بهتر است که به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید.

تورم غدد لنفاوی

ناحیه گردن، زیر بغل و کشاله ران  را برای تورم قابل توجه اما بدون درد در گره‌های لنفاوی، بررسی کنید. اینکه غدد در طول دوره‌های عفونت بالا و پایین بیفتند طبیعی است اما اگر بزرگ شوند یا رشد کنند ممکن است نشانه‌ای از لوسمی یا لنفوم باشد.

بثورات پوستی

تقریبا یک نفر از هر ۲۰ بیمار لوسمی ممکن است بثورات پوستی داشته باشد که در یکی از این دو طبقه بندی جای می‌گیرد: لوسمی پوستی یا یک راش پوستی ایجاد شده بر اثر سندرم شیرین که معمولا مرتبط با لوسمی است. لوسمی پوستی تقریبا همیشه اینطور به نظر می‌آید که یک توده در داخل پوست وجود دارد. یک برجستگی کوچک شروع به رشد می‌کند که گاهی اوقات می‌تواند چیزی شبیه به پلاک باشد. از سوی دیگر سندرم شیرین قرمز و برافروخته است مثل واکنش آلرژیک. اما هر چند که بثورات پوستی در تمام اشکال و اندازه‌ها رخ می‌دهد، بثورات مرتبط با لوسمی یک وجه اشتراک دارند: آنها رشد کرده و گسترش پیدا می‌کنند.

عفونت‌های مکرر و یا در محدوده زمانی معین

اگر عفونت کوچکی دارید که نمی‌خواهد از بین برود، مهم نیست که چقدر آنتی بیوتیک توسط پزشک شما تجویز می‌شود، ممکن است وقت آن رسیده باشد که تست شمارش کامل خون برای بررسی اختلال در گلبول‌های سفید خون، هموگلوبین و سطح پلاکت را انجام دهید. سطح غیر طبیعی گلبول‌های سفید خون منجر به اختلال در سیستم ایمنی شده و می‌تواند عفونت‌های مکرر و احساس سرماخوردگی دائم یا عفونت را ایجاد کند. این علائم همراه با علائم دیگر مانند خستگی یا کبودی باید به اندازه کافی برای مراجعه شما به پزشک کافی باشد.لوسمی همیشه یک شگفتی است چون معمولا به صورت خزنده و بی صدا شما را درگیر می‌کند. چون بیماران مبتلا به لوسمی ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند یا علائمی مشابه بیماری‌های معمول دیگر داشته باشند، معاینه فیزیکی، شمارش سلولهای خون و نمونه برداری از مغز استخوان که نوع دقیق سرطان را مشخص خواهد کرد و تجویز درمان دقیق لازم است.

owj seda

تشخیص بیماری لوسمی

بیماری می‌تواند با شتاب یا به کندی پیشرفت کند. نزدیک ۲۵ درصد گونه‌های لوکمی در جریان یک معاینه بالینی معمولی و پیش از اینکه نشانه‌ها بیماری ظاهر شوند تشخیص داده می‌شوند.پزشکان معمولاً لوکمی مزمن را با آزمایش خون ساده قبل از شروع علائم تشخیص می‌دهند. روند تشخیص می‌تواند دربرگیرنده موارد زیر باشد:

  • آزمایش جسمی: شناسایی نشانه‌های فیزیکی و جسمی لوکمی مثل رنگ‌پریدگی ناشی از کم خونی، و ورم غده‌های لنفاوی، کبد یا طحال
  • آزمایش خون: شمارش تعداد گلبول‌های سفید یا پلاکت‌های خون
  • آزمایش سیتوژنتیک: این آزمایش تغییرات ایجاد شده در کروموزوم‌ها، ازجمله وجود کروموزوم فیلادلفیا را بررسی می‌کند.
  • آزمایش نمونه مغزاستخوان

برای تأیید تشخیص لوکمی و تعیین نوع و میزان پیشرفت آن در بدن، نیاز به آزمایش‌های بیشتر است.

owj seda

 درمان بیماری لوسمی

فرآیند درمان لوسمی برای هر شخص معین با شرایط بیماری وی مرتبط است و الگوهای درمان لوسمی بستگی به نوع لوسمی، وضعیت بیماری در شروع درمان، سن، سلامت عمومی و چگونگی واکنش بیمار به نوع درمان دارد. علاوه بر الگوهای رایج برای درمان انواع سرطان همچون شیمی درمانی و اشعه درمانی، از جمله می توان به روش های درمانی زیر اشاره کرد:
 – درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک – که مشتمل بر بازسازی، تحریک،‌ هدایت و تقویت سیستم طبیعی دفاعی بدن بیمار است و با استفاده از آنتی‌ بادی و هدایت سیستم دفاعی خود بیمار جهت مبارزه با سرطان صورت می گیرد.

شیوه درمان این بیماری می‌تواند شامل موارد زیر نیز باشد:

  • شیمی درمانی
  • پرتو درمانی
  • پیوند مغز استخوان و پیوند سلول‌های بنیادی که در این روش مغز استخوان فرد بیمار با مغز استخوان سالم جایگزین می‌شود تا بیمار بتواند مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی یا پرتودرمانی را دریافت کند.

1 – جراحی : راهیابی یاخته های مهاجم لوسمی به سایر اندامهای بدن اغلب موجب تورم و بزرگی حجم غده های لنفادی و طحال و کبد می شود. الگوی درمانی محل ضایعه طحال، برداشتن آن از طریق جراحی “اسپلینکتومی” (splenectomy) است.

2 – پیوند مغز استخوان و پیوند سلول های پایه ( Stem cell ) : جایگزینی مغز استخوان فرد بیمار با مغز استخوان سالم است تا بیمار بتواند مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی و یا پرتودرمانی را دریافت کند. شایع ترین اشکال پیوند مغز استخوان عبارتند از:

  • پیوند “اتولوگ” (autologous) طی این نوع پیوند بیمار بافت پیوندی ( مغز استخوان ) خود را دریافت می کند. در این روش مغز استخوان بیمار را خارج و آن را در معرض داروهای ضد سرطان قرار می دهند تا یاخته های بدخیم کشته شوند. سپس محصول بدست آمده را منجمد و نگهداری می کنند.
  • پیوند “سینژنئیک” Syngeneic – بیمار بافت پیوندی ( مغز استخوان ) را از عضو دیگر دو قلوی مشابه خود دریافت می کند. در این روش ابتدا بوسیله مقادیر زیادی از داروهای ضد سرطان همراه یا بدون پرتو درمانی،‌ تمام مغز استخوان موجود در بدن بیمار را از بین می برند.سپس از عضو دیگر دو قلوی مشابه که شباهت بافتی زیادی با بدن بیمار دارد، مغز استخوان سالمی را تهیه می کنند .
  • پیوند “آلوژنئیک” allogeneic : بیمار بافت پیوندی را از فردی غیر از خود یا دو قلوی مشابه خود (مثل برادر، خواهر، و یا هر یک از والدین و یا فردی که هیچگونه نسبتی با بیمار ندارد) دریافت می کند. این فرد باید سازگاری بافتی نزدیک با بدن بیمار داشته باشد .

پس از تهیه بافت پیوندی از روش های فوق، به بیمار مقادیر بالای داروهای شیمی درمانی همراه یا بدون پرتو درمانی می دهند تا باقیمانده مغز استخوان وی تخریب شود. در مرحله آخر مغز استخوان سالم را گرم کرده و بوسیله یک سوزن و از طریق سیاهرگ به بیمار تزریق می کنند تا جانشین مغز استخوان تخریب شده شود. پس از ورود بافت پیوندی به جریان خون، یاخته های پیوند زده شده به مغز استخوان هدایت شده و به تولید گویچه ‌های سفید خون، گویچه‌ های قرمز خون و پلاکتهای جدید می پردازند. ابتلاء به عفونت و خونریزی، تهوع، استفراغ، خستگی، بی اشتهایی، زخمهای دهانی، ریزش مو و واکنشهای پوستی از جمله عوارض جانبی پیوند مغز استخوان و پیوند سلول های پایه (Stem cell) است. امروزه با کاربردهای جدید الگوهای درمان پیوند مغز استخوان و درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک و داروهای جدید ضد سرطان و پیشرفت های علم ژنتیک و ساختار های ژن های انسانی امیدهای تازه ای برای غلبه بر این بیماری بوجود آمده است


اشنایی با شیمی‌درمانی یا کِموتراپی: یکی از روش‌های درمان سرطان یا تخفیف موقت آن با استفاده از برخی داروهای خاص طوری است که در اصطلاح پزشکی به آن‌ها شیمی درمانی گفته می‌شود. کار اصلی این داروهای خاص از بین بردن سلول‌های بیمار بدون صدمه به بافتهای مجاور آن است. این نوع از درمان اثراتی هم بر روی سلول‌ها و بافت‌های بدن دارد. یکی از اثرات این درمان ریزش موهای بدن ،خشک شدن پوست و لاغری است.

شیمی درمانی یک شیوه رایج در معالجه بیماری‌هاست که سلول‌ها و بخصوص سلول‌های میکروارگانیسم‌ها و سلول‌های سرطانی را با استفاده از داروهای شیمیای و مواد شیمیایی از بین می‌برد. معنی شیمی درمانی تنها به داروهایی که برای درمان غدد سرطانی استفاده می‌شود محدود نمی‌شود بلکه آنتی بیوتیک‌ها را نیز در بر می‌گیرد.

اشنایی با پرتودرمانی یا رادیوتراپی : یکی از مهم‌ترین شاخه‌های فیزیک پزشکی است. پرتودرمانی به درمان بیماری با استفاده از پرتوهای نافذ مانند پرتوهای ایکس و آلفا و بتا و گاما که یا از دستگاه تابیده می‌شوند یا از داروهای حاوی مواد نشاندار شده ساطع می‌شوند گویند.

پرتو درمانی استفاده از پرتوهای یونساز برای از بین بردن یا کوچک کردن بافت‌های سرطانی است. در این روش در اثر آسیب DNA، سلول‌های ناحیه درمان (بافت هدف) تخریب و ادامه رشد و تقسیم غیرممکن می‌شود. اگرچه پرتو علاوه بر سلول‌های سرطانی به سلول‌های سالم نیز آسیب می‌رساند ولی اکثر سلول‌های سالم بهبودی خود را دوباره بدست می‌آورند. هدف از پرتو درمانی از بین بردن حداکثر سلول‌های سرطانی با حداقل آسیب به بافت‌های سالم است.

owj seda

از سرطان خون نترسید

خوشبختانه سرطان خون مزمن نوع CML با دارویی که ۹-۸ سال است وارد ایران شده، درمان می شود. قرص باید طولانی مدت (حداقل ۵ سال) و روزی ۴ عدد مصرف شود و بیماران با این درمان دارویی زندگی طبیعی را از سر می گیرند. نوع CLL در افراد بالای ۴۰ سال دیده می شود و درمان آن پیچیده تر است. البته خیلی از بیماران بعد از کشف و تشخیص بیماری به درمان خاصی نیاز ندارند. CLL بیماری کم ضرری برای بدن محسوب می شود و بدن واکنش خاصی به آن نشان نمی دهد ولی به ندرت افزایش گلبول های سفید، کم خونی و ضعف در فرد مبتلا دیده می شود.

گاه فقط لازم است بیمار ۶-۵ سال تحت نظر بماند و به درمان سریع نیاز نیست. فقط نام این نوع از سرطان خشن و نگران کننده است. اقدام پزشکی زمانی ضرورت می یابد که بیماری کمی فعال شود و علایم ژنتیکی خاص خود را نشان دهد.

پیشگیری از بیماری لوسمی

راهی برای جلوگیری از این بیماری وجود ندارد. فقط شاید اجتناب از قرار گرفتن درمعرض بنزن و یا اشعه ایکس بتواند کمک کند.

نظر شما در رابطه با بیماری لوسمی چیست – درمان بیماری لوسمی + علائم بیماری لوسمی چیست ؟ شما میتوانید نظرات ارشمند خود را در رابطه با این موضوع در مجله اوج صدا ارسال کنید.
مطالب پیشنهادی مجله اوج صدا

یک دیدگاه ارسال کنید

ارسال دیدگاه به معنی خواندن و قبول تمامی [ قوانین ] سایت است

ایمیل شما منتشر نخواهد شد